Założenia przykładu
- Dom jednorodzinny, parter i piętro, około 150 m² powierzchni użytkowej.
- Zasilanie trójfazowe, moc przyłączeniowa ok. 15 kW, zabezpieczenie przedlicznikowe 3×25 A.
- Rozdział PEN w złączu kablowo-pomiarowym, WLZ 5-żyłowa YKY 5×10 mm², instalacja w budynku w układzie TN-S.
- Uziom fundamentowy z bednarki 30×4 mm, GSU w kotłowni, główne połączenia wyrównawcze sprowadzone do GSU.
- Wyposażenie: płyta indukcyjna 3F, pompa ciepła 8 kW, rekuperacja, przygotowanie pod PV oraz wallbox 11 kW.
- Rozdzielnica główna w kotłowni na parterze, 4 rzędy po 12 modułów, z zapasem miejsca na rozbudowę.
Rozmieszczenie obwodów w budynku
Zestawienie obwodów
| Obwód | Przeznaczenie | Przewód | Zabezpieczenie | Ochrona RCD |
|---|---|---|---|---|
| O1 | Salon — gniazda | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD1 30 mA typ A |
| O2 | Salon, hol, wiatrołap — oświetlenie | YDYp 3×1,5 mm² | B10 | RCD1 30 mA typ A |
| O3 | Kuchnia — gniazda blatowe | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD1 30 mA typ A |
| O4 | Kuchnia — zmywarka (obwód dedykowany) | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD1 30 mA typ A |
| O5 | Kuchnia — piekarnik (obwód dedykowany) | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD1 30 mA typ A |
| O6 | Kuchnia — płyta indukcyjna 3F | YDY 5×2,5 mm² | B16/3 | RCD4 30 mA typ A |
| O7 | Łazienka i WC parter — gniazda, ogrzewanie podłogowe | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD2 30 mA typ A |
| O8 | Łazienka, kotłownia — oświetlenie | YDYp 3×1,5 mm² | B10 | RCD2 30 mA typ A |
| O9 | Pompa ciepła 8 kW (3F) | YDY 5×4 mm² | C20/3 wg DTR | RCD4 typ A lub B wg DTR |
| O10 | Zasobnik CWU / grzałka | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD2 30 mA typ A |
| O11 | Gniazda zewnętrzne i garaż | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD2 30 mA typ A |
| O12 | Oświetlenie zewnętrzne i elewacja | YDYp 3×1,5 mm² | B10 | RCD2 30 mA typ A |
| O13 | Wallbox 11 kW (3F, obwód dedykowany) | YDY 5×4 mm² | B20/3 | RCD typ B lub typ A + detekcja 6 mA DC w EVSE |
| O14 | Piętro — gniazda sypialni | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD3 30 mA typ A |
| O15 | Piętro — oświetlenie | YDYp 3×1,5 mm² | B10 | RCD3 30 mA typ A |
| O16 | Gabinet — gniazda (sprzęt komputerowy) | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD3 30 mA typ A |
| O17 | Łazienka piętro — gniazda i pralka | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD3 30 mA typ A |
| O18 | Rekuperacja i klimatyzacja | YDYp 3×2,5 mm² | B16 | RCD3 30 mA typ A |
| O19 | Rezerwa pod falownik PV (3F) | YDY 5×4 mm² | B20/3 | wg DTR falownika |
Zestawienie przykładowe. Płyta indukcyjna, pompa ciepła i wallbox zawsze wymagają sprawdzenia dokumentacji producenta — DTR może narzucić inną charakterystykę zabezpieczenia albo konkretny typ RCD.
Układ rozdzielnicy
Zasady, które widać w tym przykładzie
- Gniazda i oświetlenie są w osobnych obwodach — awaria gniazda nie gasi światła na klatce schodowej.
- Odbiorniki dużej mocy i te, których uszkodzenie wyłącza pół domu (płyta, pompa ciepła, wallbox, falownik), mają obwody dedykowane.
- Obwody rozłożone są na kilka RCD po maksymalnie 4–6 obwodów — łatwiejsza diagnostyka i mniejszy skutek zadziałania.
- Łazienki: RCD 30 mA, miejscowe połączenia wyrównawcze i respektowanie stref wg PN-HD 60364-7-701.
- Wallbox: obwód dedykowany z ochroną uwzględniającą składową stałą prądu różnicowego — typ B albo typ A przy zapewnionej detekcji 6 mA DC w samej stacji ładowania.
- Rezerwa: wolne moduły oraz przygotowany obwód pod falownik PV — dołożenie ich później bez rezerwy oznacza wymianę rozdzielnicy.
Zakres sprawdzenia odbiorczego dla takiej instalacji
- Oględziny: zgodność z projektem, opisy obwodów, dobór zabezpieczeń do przekrojów, stopnie ochrony, dostępność GSU i złącza kontrolnego.
- Ciągłość przewodów ochronnych i połączeń wyrównawczych — prądem minimum 200 mA, do skrajnych punktów każdego obwodu.
- Rezystancja izolacji każdego obwodu, z odłączeniem elektroniki, falownika, SPD i sterowników.
- Sprawdzenie biegunowości i kolejności faz — zwłaszcza dla płyty indukcyjnej, pompy ciepła i wallboxa.
- Impedancja pętli zwarcia w punktach końcowych obwodów i weryfikacja warunku samoczynnego wyłączenia dla każdego zabezpieczenia.
- Badanie każdego RCD: czas i prąd zadziałania, testy 0,5 / 1 / 5 × IΔn oraz sprawdzenie zgodności typu z charakterem odbiorników.
- Pomiar rezystancji uziemienia i sprawdzenie połączenia GSU z uziomem fundamentowym.
- Protokół z jednoznacznym zestawieniem obwodów, wyników, kryteriów oceny i ewentualnych ograniczeń zakresu.
Najczęstsze pytania
Ile obwodów powinien mieć dom jednorodzinny?
W typowym domu 120–160 m² jest to zwykle 15–20 obwodów. Liczba wynika z podziału na pomieszczenia i z liczby odbiorników wymagających obwodów dedykowanych, a nie z metrażu.
Czy każdy obwód musi mieć RCD 30 mA?
W nowych instalacjach ochrona różnicowoprądowa 30 mA jest wymagana dla obwodów gniazd ogólnego przeznaczenia i pomieszczeń takich jak łazienki. W praktyce projektuje się dziś RCD dla większości obwodów, dzieląc je na kilka aparatów.
Jaki przewód do płyty indukcyjnej?
Przy zasilaniu trójfazowym najczęściej 5×2,5 mm² z zabezpieczeniem B16 na fazę, przy jednofazowym 3×6 mm² z zabezpieczeniem B32. Zawsze trzeba sprawdzić instrukcję urządzenia.
Jaki przewód do wallboxa 11 kW?
Zwykle 5×4 mm² Cu z zabezpieczeniem B20/3 przy krótkiej trasie; przy dłuższej lub przy ładowarce 22 kW odpowiednio więcej. Obwód musi być dedykowany, z właściwą ochroną różnicowoprądową.
Czy pompa ciepła może być na wspólnym obwodzie z kotłownią?
Nie. Pompa ciepła to odbiornik stały dużej mocy i wymaga obwodu dedykowanego, dobranego według DTR — łącznie z charakterystyką zabezpieczenia odporną na prąd rozruchowy.
Czy ten przykład można zastosować u siebie?
Traktuj go jak wzorzec do porównania i punkt wyjścia do rozmowy z projektantem. Konkretna instalacja zależy od mocy przyłączeniowej, długości obwodów, warunków ułożenia przewodów i wyposażenia budynku.
Zapisz ten pomiar w protokole
VoltInspector generuje protokoły PDF zgodne z PN-HD 60364 — z automatyczną oceną wyników.
Wypróbuj bezpłatnie